نقد پرتره یک خانواده؛ جاهطلبی تازه لی جی وون
منتقد از جاهطلبی فیلم برای گسترش جهان خانم باک استقبال میکند، اما ضعف روابط و انباشت حوادث را مانع اثرگذاری عاطفی آن میداند.
به گزارش سینما شارپ، نقد پرتره یک خانواده (Portrait of a Family) به تلاش تازه لی جی وون (Lee Ji-won) برای روایت همبستگی خانوادگی میپردازد. بااینحال، منتقد معتقد است فیلم لی جی وون با وجود جاهطلبی و تغییر مسیر، نتوانسته تمام ظرفیتهای خود را به نتیجه برساند.
پرتره یک خانواده که با عنوان کرهای بیگوانگ شناخته میشود، پیش از اکران انتظارات زیادی ایجاد کرده بود. بااینحال، فیلم نتوانست آنطور که انتظار میرفت قدرت خود را نشان دهد و در نهایت حس ناامیدی بر جای گذاشت.
لی جی وون در سال ۲۰۱۸ فیلم خانم باک (Miss Baek) را روی پرده برد. آن اثر از جنبههای مختلف تجربهای تکاندهنده برای مخاطب محسوب میشد.
فیلم واقعیت تلخ زندگی کودکی آزاردیده را از فاصلهای نزدیک نشان میداد و حس ناخوشایندی ایجاد میکرد. بازی کیم سی آ (Kim Si-a) نیز با نمایش زندگی شخصیتی گرفتار در بنبست، تأثیر عمیقی بر جای گذاشت.
هان جی مین (Han Ji-min) که بیشتر با تصویری گرم شناخته میشد، در خانم باک چهرهای خشن ارائه کرد. این تغییر یکی دیگر از عناصر برجسته فیلم بود.
خانم باک با استفاده از موضوعات جسورانه و کمتر دیدهشده، درباره همبستگی انسانها و معنای خانواده سؤال میکرد. همین ویژگیها باعث شدند اثر هم در داستان و هم بیرون از آن، ماندگاری قابلتوجهی داشته باشد.
انتظارات بالا از فیلم لی جی وون پس از خانم باک
خاطره مثبت خانم باک باعث شد مخاطبان با انتظار زیادی به سراغ اثر تازه این کارگردان بروند. همکاری دوباره کیم سی آ با لی جی وون یکی از دلایل این انتظار بود.
ها جی وون (Ha Ji-won) نیز که بیشتر نقشهایی روشن و مثبت بازی کرده، این بار قرار بود وجه تاریکتری از بازی خود نشان دهد. این انتخاب یادآور تغییر تصویری بود که خانم باک پیشتر برای هان جی مین رقم زده بود.
ریو سونگ ریونگ (Ryu Seung-ryong) نیز برای نخستین بار وارد جهان سینمایی لی جی وون شد. حضور او این انتظار را ایجاد کرد که فیلم از مسیری متفاوت، تأثیر عاطفی تازهای بر مخاطب بگذارد.
به باور نویسنده نقد پرتره یک خانواده، خود فیلم نیز بهروشنی نشان میدهد لی جی وون قصد داشته مسیرش را تغییر دهد.
او این بار سهم شخصیت مرد اصلی را افزایش داده و تلاش کرده داستان را از زوایای متنوعتری روایت کند. محور اصلی روایت دونگجو با بازی کیم سی آ و جونگگو با بازی ریو سونگ ریونگ هستند.
دونگجو دختری است که جایی برای تکیهکردن در جهان ندارد. در سوی مقابل، ظهور ناگهانی او زندگی جونگگو را به سقوط میکشاند.
جونگگو نمیتواند دونگجو را نادیده بگیرد و در نهایت او را بهعنوان دختر خود میپذیرد. این تصمیم او را وارد مسیری دشوار میکند.
ناممی با بازی ها جی وون نیز نمیتواند نسبت به دونگجو بیتفاوت بماند. اعضای خانواده جونگگو هم وارد ماجرا میشوند و در نهایت خانوادهای نامتعارف شکل میگیرد.
فیلم با نمایش چنین خانوادهای، همبستگی میان شخصیتهای آسیبپذیر را برجسته میکند. نداشتن پیوند خونی باعث میشود نیاز آنها به یکدیگر حتی پررنگتر به نظر برسد.
این افراد با توجه ویژه از یکدیگر مراقبت میکنند و رابطه آنها مقابل دنیایی خودخواه و تلخ قرار میگیرد. همین تضاد در بخشهایی از فیلم حس عاطفی مؤثری ایجاد میکند.
گسترش مفهوم خانواده و ریسکی که کاملاً جواب نداد
خانم باک بر زنانی تنها تمرکز داشت که دست یکدیگر را میگرفتند. پرتره یک خانواده دامنه این همبستگی را با اضافهکردن خواهر جونگگو و شوهر او گسترش میدهد.
فیلم از این طریق نوعی اتحاد میان جنسیتها و نسلهای مختلف را به تصویر میکشد. بازی کیم هه سوک (Kim Hae-sook) و کیم سون یونگ (Kim Sun-young) نیز در این بخشها بهخصوص میدرخشد.
منتقد معتقد است حضور آنها به پررنگترشدن جنبه خانوادگی و احساسات فیلم نسبت به اثر قبلی کمک کرده است.
بااینحال، پافشاری بر همراهی جونگگو و دونگجو، دو شخصیتی که پیوند خونی میانشان وجود ندارد، تصمیمی پرریسک بود. فیلم با فلشبکهایی لحظات تغییر احساس جونگگو را نشان میدهد.
با وجود این تلاش، دلیل این تغییر برای مخاطب بهسرعت و بهآسانی قابلقبول نمیشود.
نویسنده مطرح میکند که تمرکز داستان بر دونگجو و ناممی میتوانست مسیر متفاوتی ایجاد کند. شباهت میان این دو شخصیت نسبت به رابطه دونگجو و جونگگو آشکارتر به نظر میرسد.
چنین انتخابی همچنین میتوانست ساختاری شبیه خانم باک ایجاد کند و روایت را با ثبات بیشتری پیش ببرد. بااینحال، لی جی وون عمداً این راه امنتر را انتخاب نکرد.
این کارگردان پس از اکران فیلم توضیح داده بود که نمیخواسته اثر قبلی خود را تکرار کند. فیلم لی جی وون نیز مطابق همین هدف به سراغ جهانی میرود که برای یک فیلمساز زن ممکن است کمتر آشنا باشد.
او جهان مردان را بررسی میکند و تلاش دارد گستره نگاه خود را افزایش دهد. فیلم همچنین روابط انسانی بیشتری را وارد داستان میکند و جنبههای ناعادلانه جامعه را گسترش میدهد.
این تغییرها تنش و مقیاس روایت را نیز افزایش دادهاند. به باور منتقد، چنین رویکردی جهتگیری لی جی وون برای ساخت داستانهای متنوعتر را نشان میدهد.
بااینحال، نشانههای شکنندگی این مسیر نیز در فیلم کاملاً قابل مشاهده هستند.
ضعف رابطه شخصیتها و عدم تعادل میان حادثه و احساس
مهمترین مشکل از نگاه نقد پرتره یک خانواده، باورپذیری ناکافی رابطه جونگگو و دونگجو است. این ضعف باعث میشود مخاطب نتواند بهطور کامل وارد داستان شود.
تماشاگر در نتیجه با فاصله بیشتری موقعیتهای جدی فیلم را دنبال میکند و همراهشدن با احساس شخصیتها نیز دشوارتر میشود. واکنشهای مخاطبان درباره احساسات بیشازحد شخصیتها نیز از همین مسئله حکایت دارند.
شخصیتهایی که بهعنوان موانع خانواده جونگگو وارد داستان میشوند، پرداخت عمیقی ندارند. برخی حوادث نیز از نظر عمق روایی ضعیف باقی میمانند.
منتقد احساس میکند عناصر آشنای چنین آثاری بهصورت ابزاری مصرف میشوند تا صرفاً درگیری تازهای ایجاد کنند.
پرتره یک خانواده در مقایسه با خانم باک حوادث بیشتری دارد و مقیاس بزرگتری پیدا کرده است. همین افزایش اتفاقات، زمانی را که فیلم میتواند به شخصیتها اختصاص دهد کاهش میدهد.
بازیهای قدرتمند کمک میکنند گذشته شخصیتها و روابطشان با سرعت بیشتری منتقل شوند. بااینحال، فیلم در نهایت نمیتواند میان حوادث و شخصیتها تعادل مناسبی برقرار کند.
در نتیجه، احساس و نیرویی که قرار بود از همبستگی این خانواده به مخاطب منتقل شود، بهطور کامل به مقصد نمیرسد.
نویسنده با اشاره به بازی واژگانی عنوان کرهای فیلم، ابراز تأسف میکند که دغدغهها و نیتهای لی جی وون در نهایت نتوانستند به پنج گوانگ کامل برسند.
با وجود این تلخی، نویسنده همچنان برای فیلم بعدی لی جی وون کنجکاو است. اراده او برای تغییر باعث میشود واکنشهای مخاطبان به این اثر نیز بتوانند به تجربهای برای مسیر بعدی تبدیل شوند.
منتقد امیدوار است او این واکنشها را مانند کارتی در دست بگیرد و در فیلم بعدی بازی بهتری طراحی کند. همچنین آرزو میکند بیگوانگ در مسیر سینمایی او، نقش خود را برای رسیدن به پنج گوانگ ایفا کند.
